کانون های هدف


برای شناسایی کانون محله و پیشگیری از اعتیاد، مناسب است ابتدا تعریف از آن داشته باشیم؛ محله جایی است که افراد کنار یکدیگر
زندگی می کنند و دارای مشخصه هایی است.

مشخصه های محله:

1 - محله دارای سابقه تاریخی است .
2 - محله دارای فضاهای عمومی و باز برای بروز و ظهور خلاقیت های فرهنگی اجتماعی است .
3 - محله دارای نمادها و زیر ساخت های خاص خود است .
4 - امکان اعمال نظر و نظارت عمومی در محله وجود دارد .
5 - محله دارای اجتماع قانون مدار و یا ارزش مدار است .
6 - در ساکنان محله احساس مالکیت وجود دارد .
7 - محله دارای ساخت اجتماعی و سیاسی است ( مانند شورای محله )
8 - تعلق اجتماعی در محله وجود دارد .
9 - در محله انسجام و پیوستگی وجود دارد .
0 -1 توانایی شناخت و حل مسائل محله در حیطه قدرت افراد محله است.
1 -1 در محله آرامش ، امنیت و آزادی وجود دارد .
2 -1 با نظام های اقتصادی – فرهنگی – اجتماعی و سیاسی شهر پیوند دارد.
-13 هنجارهای خاص در محله حاکم است.

مهمترین عوامل تشکیل دهنده هویت محله های شهری:

1 . تعاملات انسانی
2 . حافظه تاریخی ( خاطره )
3 . رفتارها و هنجارها
4 . فرهنگ
5. هنر و سلیقه

عناصر و ارکان تشکیل دهنده محله :

1 .خانواده سالم و شهروند سالم
2 . نمادهای متمایز کننده
3 . تشکل ها ، اجتماعات محلی و پیشروان محلی
4 . امکانات و منابع محله ای ( زیر ساخت های محله )
5. نهاد تصمیم ساز و ناظر بر قوانین محلی

عوامل خطر و محافظت کننده در محیط محله :

اصول پیشگیری از اعتیاد در محله:

سیاست و قانون گذاری نافذ
ایجاد حرکت در همسایگان (افراد نزدیک از نظر فیزیکی ) و اجتماعات
تغییر کردار سازمانی
پرورش ائتلاف ها و شبکه ها
آموزش ارائه دهندگان خدمات
ارتقای آموزش اجتماعات
تقویت دانش و مهارت فردی
بنابراین بسیاری از اقدامات پیشگیرانه، بستر اجرایی به جز محیط و محله ندارند، مفهوم این عبارت این است که با محدود دیدن برنامه
های پیشگیرانه در فرد یا خانواده و حتی در مدرسه، بخش بسیار بزرگی از مداخلات مؤثر را از دست داده ایم و از کنار گستره ی وسیعی
از دانش و تجربه ی بشر بی تفاوت گذشته ایم، تجربیاتی نظیر آنچه در حوزه ی سلامت وجود دارد و امروزه به نام «عوامل اجتماعی مؤثر
بر سلامت » از آن نام می بریم. گهگاه جامعه برای نجات از احساس مسؤلیت خویش، تعلق خاطر بیشتری به مشکلات فرد پیدا می کند و به
عوض شناسایی مشکل اعتیاد به عنوان یک مشکل اجتماعی با راهکارهای اجتماعی، با تحدید مشکل در فرد، خود را از حل کردن مشکل
مصون می سازد، در حالی که مشکل پیچیده تر خواهد شد.

پیشگیری اجتماع محور از اعتیاد در محله ها

مفهوم «همه چیز را همگان دانند » و توجه و اعتماد به « خرد جمعی » و افزایش نقش مردم در آن جزئی که متعلق به آنها ست فراز و فرود
های متعدد ی را پشت سر گذاشته است. اکنون مجموعه ی دانش بشری شرایطی را ایجاد کرده است که رویکرد متخصص محوری و کار
برای مردم تبدیل به دیدمان کار توسط مردم و همکاری با ایشان شده است. به نظر می رسد چنانچه مردم بخواهند احساس بهروزی کنند
بایستی احساس تعلق کنند و نقش آن ها در مایملک ایشان (یعنی اجتماعی که در آن زندگی می کنند) مورد توجه قرار گیرد.
در حال حاضر موفقیت برنامه های اجتماع محور از طریق افزایش سرمایه ی اجتماعی و سایر مکانیسم ها در تجارب موجود جهانی نشان
داده شده است. در هنگام کار با شبکه با جستجوی کلید واژه ها ی «بهترین تجارب- برنامه های اجتماع محور » به میلیون ها تجربه در این
مورد دست خواهیم یافت.
برنامه ی اجتماع محور نوعی برنامه است که می توان ویژگی های زیر را در آن در نظر گرفت:
نوعي برنامه است كه بر اساس رو كيرد اجتماع محور و مدل محيطي-اجتماعي طراحي مي شود.
در اين برنامه ذي نفعان كي اجتماع كوچك در تمام مراحل برنامه دخالت دارند.
آموزش، حمايت گيري و اقتدار افزايي راهبرد هاي اصلي آن هستند.
اين برنامه ها به منظور ايجاد تغ يير در اجتماعات كوچك در جهت دستيابي به اهداف انساني طراحي مي شوند.

نکات مهم در برنامه اجتماع محور در محیط محله با موضوع پیشگیری از اعتیاد:

1) حمايت بيشتر 2) هزينه كمتر 3) مسئوليت پذيري بيشتر (فرد و اجتماع) 4) ايجاد اتمسفر پيشگيرانه 5 ) ايجاد احساس شادماني در
اعضاي اجتماع ناشي از همكاري در اقدامات 6) تقويت رفتار مطلوب اجتماعي 7) آساني طي شدن مراحل دروني سازي 8) ناامني براي
رفتارهاي ضد اجتماعي 9) تقويت هنجارهاي حافظ سلامت 10 ) تشديد روابط انساني 11 ) عدم تعميم مشكلات 12 ) عدم انكار مشكلات
13 ) سهولت بيشتر در ارزشيابي (در برخي موارد) 14 ) افزايش سرمايه اجتماعي 15 ) آموزش و تمرين ساير زمينه هاي ارتقايي 16 ) افزايش
سرعت بهبودي و تعميق آن در گروه 17 ) تبديل احساس گناه يا خشم فرد و جامعه نسبت به كيديگر به احساس پسنديده پيروزي مشترك 18 ) افزايش عوامل محافظ وكاهش عوامل خطر 19 ) ايجاد احساس بهروزي
پیشگیری اجتماع محور از اعتیاد در محله ها ، از شیوه های تایید شده ی علمی است که در قالب بستر اجرایی مشخص انجام می شود.
این اقدام علاوه بر آنکه اعتیاد را هدف مقابله ی خود قرار می دهد، فرایند مقتدر شدن و توانمندسازی ساکنان محله را نیز به همراه دارد و
از این راه نیز به پیشگیری از اعتیاد و ایجاد بسترهای سلامت بیشتر محلی یاری می رساند. در این مدل مردم به عنوان مالکان اصلی محله، به سلامت محله ی خود علاقمند شده و در گروه های محلی از طریق مداخله ی مستقیم، شناسایی صورت مساله، ارائه ی راه حل در قالب برنامه و پروژه، کمک در اجرا با آنچه به مشارکت می گذارند و ارزشیابی و اصلاح و نهایتا احساس شادکامی و بهروزی، مسؤلانه محیط درون روانی و اجتماعی بهتری را برای خود فراهم می کنند. این اقدامات می تواند از تمامی شیوه ها(ابزاری)که برای پیشگیری از اعتیاد
وجود دارد استفاده کند. به عنوان نمونه، فرض کنیم نیاز به افزایش دانش مردم در مورد مواد اعتیاد آور جدید در محله وجود دارد، نیاز به
افزایش مهارت زندگی در نوجوانان وجود دارد، نیاز به اصلاح ساختمان های تخریب شده وجود دارد(محل اجتماع معتادان)، لازم است
منازل اهالی محل به قاچاقچیان اجاره داده نشود، نیاز به پر کردن اوقات فراغت در محل برای جوانان وجود دارد، نیاز به اعتماد و ارتباط
بیشتر همسایه ها برای حمایت از کودکان در زمان ورود و خروج به مدرسه(زمانی که بیشترین احتمال مواجهه با فروشندگان مواد است)
وجود دارد. وصدها نمونه ی دیگر که با نظر مردم در محله قابل شناسایی و اولویت بندی است. در این صورت هر یک از اهالی ممکن
است امکانی را فراهم کند؛ استفاده از مسجد برای برگزاری کلاس ها، کمک روحانی محل برای فراگیری و سپس انتقال دانش و مهارت
مربوط به مهارت های زندگی، تسطیح زمین های بلا استفاده و مخروبه به منظور ایجاد فضاهای ورزشی، کمک گرفتن از سالمندان برای
حضور در اطراف مدرسه در ساعات ورود و خروج دانش آموزان، همکاری با پلیس در شناسایی محله های تجمع معتادان و حمایت پلیس
از جوانان، افزایش ارتباط و رفت و آمد ساکنان یک محله مثلا از طریق جشن ها و مسابقات محلی برای کودکان و بزرگسالان، افزایش
حمایت بخش های دولتی از پیشنهادهای دسته جمعی محلی ، تلاش برای انگزدایی از فرد بهبود یافته در محله، تذکر و عدم خرید مردم
محله از مغازه ای که به نوجوانان و جوانان سیگار می فروشد و خرید بیشتر از مغازه ی با رفتار معکوس،.....
این مجموعه ی کوچکی از بی نهایت پیشنهاد است که تنها به کمک مردم محله قابل شناسایی و اجراست.